Język połabski

Język połabski jest wymarłym językiem należącym do grupy zachodniosłowiańskiej. Mówiili nim na obszarze Niemiec między Odrą a dolną Łabą do połowy XVIII wieku tak zwani Słowianie połabscy. Używany był od VII wieku, ostatnia osoba umiejąca się nim porozumieć zmarła w 1756 roku. Pierwsze zapisy tego języka powstały w XVIII wieku dzięki pastorom niemieckim, do tej pory znany był on jedynie w wersji ustnej. Dzięki temu można dziś badać połabski. Różnił się dialektami – poszczególne grupy posługujące się nim mieszkały w różnych, nieraz odległych i wyobcowanych miejscach. Obecnie uważa się, że połabski najwięcej cech wspólnych wykazuje z kaszubskim. Jest to związane z występowaniem samogłoski szwa (ë) i grupy -or- zamiast -ro- (gród-gord). W miejscach tylnojęzykowych „k” i „g” występował w nich zmiękczone „t” i „d”. Podobieństwo widoczne jest również z językiem górnołużyckim. Do czasów obecnych zachowało się niewiele zabytków tego języka, a jeszcze mniej tekstów ciągłych – przede wszystkim modlitwy. Często mają one bardzo skomplikowaną pisownię (spisywali je Niemcy, którzy nie znali podstawowych reguł rządzących fonetyką języków słowiańskich). Głównie używali go ludzie zamieszkujący małe miasteczka i wsie, dlatego brakuje w nim form artystycznych. Wiele wyrazów posiadało różnorodne znaczenia. Widać w nim też wiele zapożyczeń z języka niemieckiego, w tym dialektu północnodolnosaksońskiego. Przykładowo pierwsza linijka „Ojcze nasz” brzmi w połabskim „Aita nos, tâ toi jis wâ nebesai, sjętü wordoj tüji jaimą”.